Ceza Hukuku

Uyuşturucu Madde Ticareti Suçu ve Cezası

Uyuşturucu Madde Ticareti Nedir?

Uyuşturucu madde imal ve ticareti Türk Ceza Kanunu’nun 188. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu eylemin TCK’da suç olarak sayılmasının sebebi kamu düzeninin ve toplum sağlığının korunmasının amaçlanmasıdır. TCK 188. maddesi uyarınca uyuşturucu maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal eden, ithal eden, ihraç eden, satan, sevk eden, nakleden, depolayan, kullanım amacı dışında satın alan kişi cezalandırılır.

Uyuşturucu madde ticareti suçunun konusunun eroin, kokain, metanfetamin ve bazmorfin olması durumunda cezanın ağırlaştırılmasını gerektiren nitelikli hal kabul edilmiştir. Uyuşturucu maddelerin imal, ithal ve ihraç edilmesi toplum arasında “uyuşturucu kaçakçılığı suçu” olarak bilinmektedir.

Uyuşturucu Madde Suçları Nasıl Oluşur?

Uyuşturucu Madde İmal ve Ticareti Suçları Nasıl Oluşur?

Uyuşturucu madde imal etme suçu:

Uyuşturucu madde imal etmek, bir uyuşturucu maddenin işlemden geçirilerek farklı bir uyuşturucu maddenin elde edilmesini ifade etmektedir. Bu suçun oluşabilmesi için kullanılan maddenin, ortamın ve aletlerin uyuşturucu madde imal etme konusunda uygun olması gerekir. Bu uygunluğun soruşturma veya kovuşturma evresinde mutlaka Adli Tıp Kurumundan rapor aldırılmak suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.

Uyuşturucu madde ithal etme suçu:

Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin kanunlara aykırı olarak ruhsatsız veya ruhsata aykırı bir şekilde ülke içerisine getirilmesini ifade etmektedir. Uyuşturucu maddenin ülke içerisine hangi şekilde ve nasıl getirildiğinin suçun oluşması yönünde bir önemi bulunmamaktadır. Ülke içerisine uyuşturucu veya uyarıcı maddenin sokulması yeterlidir. Ancak uyuşturucu maddenin başka bir ülkeye geçirilmesi sırasında Türkiye’nin geçiş noktası olarak kullanılması durumunda uyuşturucu madde ithal etmek suçu değil, uyuşturucu madde nakletme suçu oluşur.

Uyuşturucu madde ihraç etme suçu:

Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin kanunlara aykırı ve izin dışında ülke dışına çıkarılmasını ifade etmektedir. Bu suçun oluşabilmesi için uyuşturucu maddelerin gümrükten geçmek suretiyle ülke dışına çıkması gerekir. Ülke dışına çıkmadan gümrük alanında uyuşturucuların yakalanması durumunda suçun teşebbüs aşamasında kaldığı kabul edilir. Ancak henüz gümrük alanına varmadan uyuşturucuların yakalanması durumunda uyuşturucu madde nakletme suçu oluşur. Yine uyuşturucu madde ihraç etme suçunun oluşabilmesi için uyuşturucuların ticari amaçla kullanılması gerekir. Aksi durumda uyuşturucu madde bulundurma suçu oluşur.

Uyuşturucu madde satma, satışa arz etme, satın alma veya başkalarına verme suçu:

Uyuşturucu madde satmak, uyuşturucu maddelerin bir bedel karşılığında üçüncü kişilere devrini ifade eder. Uyuşturucu madde satışa arz etmek, satış için gerekli hazırlığın yapılmasını ifade eder. Uyuşturucu madde satın almak suçunun oluşabilmesi için satın alma fiilinin ticari amaçla yapılması gerekir. Kişisel kullanım amacıyla satın alınan uyuşturucu madde söz konusu olduğunda kullanmak için uyuşturucu madde kullanma suçu oluşur. Uyuşturucu madde başkasına verme veya temin etme ise, bir bedel karşılığı olmaksızın uyuşturucu maddeyi bir başkasına devretme anlamını taşımaktadır.

Uyuşturucu madde sevk etme ve nakletme suçu:

Kişinin sahibi bulunduğu uyuşturucu maddeyi kullanım amacı dışında bir başka yere ve kişiye göndermesiyle bu suç oluşmaktadır. Eğer uyuşturucu madde kişinin kendi ihtiyacı için naklediliyor ise bu durumda uyuşturucu maddenin miktarı da değerlendirilmek suretiyle uyuşturucu madde bulundurma suçu oluşur.

Uyuşturucu madde bulundurma ve kabul etme suçu:

Kişinin, kendisine ait olmayan uyuşturucu maddeyi bir bedel ödemeksizin ve kullanım amacı dışında kabul etmesidir. Bu suçun oluşabilmesi için uyuşturucu maddelerin kişinin zilyetliğine geçmiş olması gerekmektedir.

Uyuşturucu Madde Suçlarının Cezası Nedir?

Uyuşturucu Madde Suçlarının Cezası Nedir?

Uyuşturucu madde imal ve ticareti suçu seçimlik hareketli bir suçtur. Yukarıda ayrıntılarıyla açıkladığımız hareketlerin farklı yaptırımları mevcuttur. Bu doğrultuda;

  • Uyuşturucu ve uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal ve ihraç eden kişiye verilecek ceza 20 yıldan 30 yıla kadar hapis cezası ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır.
  • Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulundurankişi, 10 yıldan az olmamak üzere hapis cezası ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.
  • Yukarıda belirtilen uyuşturucu maddelerin eroin, kokain, metanfetamin ve bazmorfin olması durumunda verilecek ceza ½ oranında artırılır.
  • Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satma, satışa arz etme, başkalarına verme, sevk etme, nakletme, depolama, satın alma ve kabul etme fiillerinin okul, hastane, yurt, kışla veya ibadethane gibi tesislere 200 metreden yakın yerlerde ve umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi durumunda verilecek ceza ½ oranında artırılır.
  • Uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının 3 veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde verilecek ceza ½ oranında artırılır. Bu suçların örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi durumunda verilecek ceza 1 kat oranında artırılır.
  • Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. Ancak, verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.
  • Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, sevk eden, nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, sekiz yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
  • Uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarının tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi durumunda verilecek ceza ½ oranında artırılır

Uyuşturucu Madde Ticareti ile Uyuşturucu Madde Kullanma Arasındaki Farklar Nelerdir?

  • Uyuşturucu madde ticareti ile uyuşturucu madde kullanma suçlarındaki en büyük fark uyuşturucu maddelerin miktarı üzerinde oluşmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında kişisel kullanım miktarının üzerinde uyuşturucu madde bulundurulması durumunda uyuşturucu madde ticareti suçunun oluşacağı belirtilmiştir. Adli Tıp Kurumu da esrar kullananların her gün 3 defa her defasında 1-1,5 gram madde tüketebileceğini ve bu şekilde kullanımın kişisel kullanım olarak değerlendirilebileceğini belirtmiştir.
  • Uyuşturucu maddelerin bulunduruluş şekli ve çeşitliliği uyuşturucu madde ticareti ve uyuşturucu madde kullanma suçları arasındaki farkı oluşturan bir başka ölçüttür. Uyuşturucu maddelerin küçük ve birden fazla poşet halinde bulundurulması uyuşturucu madde ticareti suçuna vücut verir. Ancak maddelerin tek bir poşet içerisinde olması halinde uyuşturucu madde kullanma veya bulundurma olarak değerlendirilir.
  • Uyuşturucu maddelerin bulundurulduğu yer de iki suç arasındaki ayrımlardan birisidir. Uyuşturucu maddelerin kolay ulaşılabilir bir yerde bulundurulması kullanım olarak değerlendilirken, maddelerin zor ulaşılabilecek depo, hangar gibi yerlerde bulundurulması uyuşturucu madde ticareti olarak değerlendirilir.

Uyuşturucu Madde Suçlarında Etkin Pişmanlık Mümkün Müdür?

Uyuşturucu Madde Ticareti Suçunda Etkin Pişmanlık Hükümleri Uygulanır Mı?

Etkin pişmanlık, suç işleyen failin suç işlendikten sonra kendi rızasıyla pişman olması ve suçun meydana getirdiği olumsuzlukları ortadan kaldırmaya yönelik davranışı ve bunu düzenleyen ceza hukuku normudur. Uyuşturucu madde imal ve ticareti suçlarında iki şekilde etkin pişmanlık mümkündür.

Uyuşturucu madde ticareti suçunda etkin pişmanlık mümkündür. Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticaret Suçlarına iştirak etmiş kişiler, suç ortaklarını veya maddelerin saklı bulunduğu yeri veya imal edildiği yeri, resmi makamlar haber almadan önce mercine haber verir ise; verdiği bilginin ortaklarının yakalanmasını ya da uyuşturucu maddelerin ele geçirilmesini sağlaması halinde hakkında cezaya hükmolunmaz.

Bu suçlar haber alındıktan sonra gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadarı indirilir.     

Uyuşturucu Madde Ticareti Suçu Şikayete Tabi Midir?

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları şikayete tabi değildir. Resmi makamlarca suçun işlendiği bilgisinin alınmasıyla soruşturma resen başlar. Bu suç şikayete tabi olmadığından bir şikayet süresi de söz konusu değildir. Suç için kanunda öngörülen zamanaşımı süresinde soruşturma başlayabilir.

Uyuşturucu Madde Ticareti Suçunda Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarında ceza yargılaması yapmakla görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir.

Yetkili mahkeme ise genel hükümlere göre belirlenir. Buna göre yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesidir. Suçun işlendiği yer belli değil ise şüpheli veya sanığın yakalandığı yer, yakalanmamışsa yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Şüpheli veya sanığın Türkiye’de yerleşim yeri yoksa Türkiye’de en son adresinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Mahkemenin bu suretle de belirlenmesi olanağı yoksa, ilk usul işleminin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir.

Ceza hukukuyla alakalı daha fazla içeriğe ulaşmak için hemen Ceza Hukuku Makaleleri sayfamızı ziyaret et.

Daha detaylı bilgi almak için Bilgiç Hukuk Bürosu ile iletişim kurabilirsiniz.

0553 351 62 23

Avukat Ezgi Merve SAPMAZ

BİLGİÇ HUKUK BÜROSU


Bu metinden kısmen alıntı yapılması yahut metnin farklı bir mecrada paylaşılması durumunda alıntı yapılan yahut paylaşılan yazıya aşağıdaki ibareler eklenmelidir.

”Yukarıdaki makalenin tüm hakları yazarı Avukat Ezgi Merve SAPMAZ’e aittir ve makale, yazarı tarafından Bilgiç Hukuk Bürosu (www.bilgichukuk.com.tr) sayfasında yayınlanmıştır.”

 

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu