Ceza Hukuku

Ceza Yargılaması Nedir?

Ceza Yargılaması (Muhakemesi) Nedir?

Ceza yargılaması, soruşturma evresiyle başlar ve mahkeme tarafından verilen1 kararın kesinleşmesi ile son bulur. Ceza yargılaması, bir suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse kim tarafından işlendiği, hangi koşullarda kime karşı işlendiği, failin teşhis edilmesi halinde yakalanması ve uygulanacak hukuki yaptırımın tespiti ile ilgilenir. Ceza yargılamasının üç ayağı vardır. Bunlar iddia, savunma ve karardır.

Ceza Yargılamasının Amacı Nedir?

Ceza yargılamasının amacı maddi hakikatin meydana çıkarılmasıdır. Maddi hakikatin ortaya çıkarılmasında yargılama sırasındaki deliller bir bütün olarak değerlendirilir ve failin suçu işleyip işlemediği ve işlemişse hakkında uygulanacak yaptırıma karar verilir. Ceza yargılamasında deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinden, failin cezalandırılabilmesi için kesin delillerin ortada var olması gerekir. Varsayım veya ihtimallere dayalı olarak failin cezalandırılabilmesi mümkün değildir. Aksi bir durum hukuka ve usule aykırı sonuçlar doğuracaktır.

Ayrıca maddi hakikatin ortaya çıkarılması dışında, ceza yargılamasının amacı olarak kamu düzenini, kamu sağlığını ve kamu güvenliğini korumak, toplumun dirlik ve düzeninin sağlanması ve suç işlenmesini önüne geçilmesi de bulunmaktadır.

Ceza Hukukuna Hakim Olan İlkeler

Ceza Hukukuna Hakim Olan İlkeler Nelerdir?

  • Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi – Bu ilke uyarınca kanunun açıkça suç saymadığı bir eylem için failin cezalandırılabilmesi mümkün değildir. Suç tanımı kanunda açıkça düzenlenmek durumundadır. Ayrıca yapıldığı sırada suç olmayan bir eylem, sonradan suç haline getirilirse artık aleyhe kanun geçmişe yürümez ve fail cezalandırılmaz.
  • Kusur İlkesi – Failin bir suçtan cezalandırılabilmesi için suçu bilerek ve isteyerek işlemesi gerekir. Bu ilkenin bir uzantısı da cezada şahsilik ilkesidir. Ceza sorumluluğu şahsidir.
  • Belirlilik İlkesi – bu ilke, suç ve ceza ile ilgili tanımların açıkça düzenlenmesi gerektiğine ilişkin düzenlemedir. Aksi halde ceza sorumluluğundan bahsetmek mümkün değildir.
  • Kıyas Yasağı – Yasada belirlilik ilkesi gereğince suç olarak belirtilmiş bir eylemi , benzerlik arz eden başka bir eyleme ilişkin suç tanımı kapsamında değerlendirilmesidir. Ceza hukukunda kıyas yasaktır.
  • Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi – Bu ilke uyarınca ceza yargılamasında var olan herhangi bir şüphe mutlaka sanık yararına değerlendirilmelidir.
  • Alenilik İlkesi – Ceza yargılamasında belirle durumlar saklı kalmak kaydıyla aleniyet ilkesi geçerlidir. Aleniyet ilkesi gereğince duruşmalar izleyiciye açık ve alenidir.
  • Sözlülük ilkesi – Sözlülük ilkesi iddia, savunma ve yargılamanın sözlü olarak yapılmasıdır.
  • Doğrudanlık İlkesi – Bu ilke uyarınca ceza yargılamasını yapan hakim, doğrudan doğruya faili sorguya çeker, mağdur – müşteki – suçtan zarar göreni dinler, tanıkları dinler, bilirkişi incelemesi yapar, keşif icra eder.
  • Delillerin re’sen araştırılması ilkesi – Ceza yargılamasında ceza hakimi tarafların bildirdikleri delillerle bağlı değildir. Yargılamanın gerektirdiği tüm delilleri kendiliğinden toplama ve araştırma yetkisi vardır.
  • Bağımsız ve Tarafsız Hakim İlkesi – Bu ilke uyarınca ceza hakimi bir kimseden emir almaz, etkisinde kalmaz ve yargılamanın taraflarına eşit mesafede bulunur.
  • Davasız Yargılama Olmaması İlkesi – Bir suçun söz konusu olması durumunda iddia makamı bu durumu bir iddianameyle yargılamayı yapmaya yetkili mahkemeye gönderir ve ceza davasını açar. Ceza davası açılmadan yargılama yapılabilmesi mümkün değildir.

Ceza Hukukunun Temel Kaynakları Nelerdir?

Ceza yargılamasının en temel kaynağı 5237 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunudur. Bunun dışında Türk Ceza Kanunu, Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu, Çocuk Mahkemeleri Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gibi kanunlar ceza yargılamasında kullanılan kanunlardır.

Ceza hukukuyla alakalı daha fazla içeriğe ulaşmak için hemen Ceza Hukuku Makaleleri sayfamızı ziyaret et.

Daha detaylı bilgi almak için Bilgiç Hukuk Bürosu ile iletişim kurabilirsiniz.

0553 351 62 23

Avukat Ezgi Merve SAPMAZ

BİLGİÇ HUKUK BÜROSU


Bu metinden kısmen alıntı yapılması yahut metnin farklı bir mecrada paylaşılması durumunda alıntı yapılan yahut paylaşılan yazıya aşağıdaki ibareler eklenmelidir.

”Yukarıdaki makalenin tüm hakları yazarı Avukat Ezgi Merve SAPMAZ’e aittir ve makale, yazarı tarafından Bilgiç Hukuk Bürosu (www.bilgichukuk.com.tr) sayfasında yayınlanmıştır.”

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu